Nieuwsbrief niet goed leesbaar? Klik hier voor online versie of plak de volgende URL in uw browser:
www.procesverbeteren.nl/pers/jan19.htm

Nieuwsbrief no.71
jan/feb 2019

één nuttige e-mail per 2 maanden
Procesverbeteren.nl
Inspiratie door diepgaande praktijkverhalen

Kaizen in de maneschijn

Allereerst wens ik iedereen een goed en steeds beter (kaizen) 2019!

Als het gaat om uw bedrijfsprocessen, wat zijn dan uw verwachtingen voor dit jaar? En hoe weet je of die uitkomen? Om maar meteen met de deur in huis te vallen: dat weet je volgens mij niet. Het wordt namelijk pas duidelijk of een bepaalde oplossing werkt, als je die uitprobeert. Daarom omvatten alle verbetermethodes een zekere mate van trial-and-error. Ideeën worden zo snel mogelijk in de praktijk gebracht om daarvan te leren. In 50% van de gevallen zit je er namelijk náást, stelde Taiichi Ohno, één van de grondleggers van Lean bij Toyota.

Moonshine Kaizen
Moonshine Kaizen betekent snel ideeën toetsen met geringe investeringen. Deze foto van de
maansverduistering op 27 juli werd met trail-and-error genomen vanaf een supermarktkratje.

De meest poëtische term voor de creatieve en leergierige houding die daarom nodig is, is moonshining. Oorspronkelijk verwees deze term naar illegale alcoholstokerijen tijdens de Amerikaanse drooglegging (1919-1933). Om het verbod op de productie van alcohol te omzeilen, werd dit toen heimelijk en mogelijk ook ’s nachts (dus in de maneschijn) gedaan. Ook gebeurde dit met de op dat moment beschikbare hulpmiddelen. Bovendien konden de installaties snel worden verplaatst als dat nodig was.

Zeker geen toonbeeld van kwaliteit, want risicovol voor zowel de ‘productiemedewerkers’ (explosiegevaar) als de consument (soms potentieel dodelijke verontreinigingen). Toch waren de installaties wel right-sized (passend) als je enige doel is om een alcoholverbod te overtreden. Wat je daarvan kunt leren is dat je met creativiteit en tegen lage kosten veel kunt realiseren met zeer beperkte middelen.

Dit principe kun je ook gebruiken voor het uittesten van (Lean) verbeter-ideeën, waarbij ik er even van uit ga dat dit geen gevaar oplevert voor mens of milieu. Hiervoor worden, naast moonshining, ook de termen try-storming, do-storming en learning by doing gebruikt. Dit om het verschil met brain-storming te benadrukken.

Ga je een nieuw ziekenhuis bouwen, doe dat dan bijvoorbeeld eerst met karton, zoals het Zaans Medisch Centrum deed. Je kunt het bouwplan dan immers nog gemakkelijk bijstellen. Medewerkers van SEW Eurodrive ontwierpen op soortgelijke wijze hun Lean werkplekken, en noemden dit cardboard engineering. Ook een innovatieteam dat onder de radar ‘disruptieve’ producten mag bedenken kun je zien als een vorm van moonshining.

De term moonshining of moonshine Kaizen voor creatieve procesverbetering is van de Japanse ingenieur Chihiro Nakao. Hij werkte 25 jaar bij Toyota, onder andere met Taiichi Ohno als sensei (leraar). Volgens Nakao staat moonshining voor het ontwikkelen van waardevolle oplossingen door creatief reeds aanwezige materialen te gebruiken. Hierbij wordt naar het probleem én die materialen op nieuwe manieren gekeken. Eén van de uitspraken van Nakao zou zijn: ‘If you don’t try someting, no knowledge will visit you!’.

Of Nakao met moonshining speels verwees naar de creativiteit van de illegale alcoholstokers, is onduidelijk. Er is in ieder geval wel een verband: veel doen met weinig. Dus snel op een do-het-self manier prototypes bouwen en testen. En try before you buy, denk aan de nieuwbouw van het ziekenhuis.

Wat je aan de tekentafel bedenkt, pakt in de praktijk (op de werkvloer of Gemba) namelijk altijd anders uit dan gedacht. Als het enigszins mogelijk is: probeer dus eerst uit of iets werkt, alvorens je het groots en met flinke investeringen gaat invoeren. Er zijn softwarebedrijven geweest, die bekeken of er behoefte was aan een softwareoplossing door te doen alsof die er al was. Hierbij waren er mensen op de achtergrond die taken uitvoerden.

Alle verbetermethoden pleiten voor een stapsgewijze en incrementele aanpak. Verbeterteams formuleren daarbij hypotheses over verbeterde processen, en testen die zo snel mogelijk uit op de werkvloer om daarvan te leren. Wetenschappers werken net zo: hypothesevorming, experimenteren, leren, en daarna de hypothese aanpassen.

Voor methodes zoals Lean Startup, Scrum en Agile productontwikkeling geldt hetzelfde: in dat geval worden ideeën snel uitgeprobeerd met continue feedback van de klant. Ook bij Holacracy worden voorstellen als het even kan gewoon uitgeprobeerd, mits dat geen grote risico’s voor de organisatie meebrengt. Het gaat dan echter niet om nieuwe processen of producten, maar om andere taakverdelingen. Opnieuw is echter het doel om snel van de praktijk te leren en op grond daarvan aanpassingen door te voeren.

Wat moonshining aan dit alles toevoegt, is dat je veel kunt leren door met eenvoudige materialen zoals karton, lego-achtige constructies of desnoods plakband nieuwe situaties te simuleren. Experimenteer waar dat even kan grenzeloos en met een open mind, zoals een 12 jarige dat zou doen. Moonshining in een formele structuur gieten is daarom geen goed idee, want dan smoor je de creativiteit. Wel kun je inspiratie opdoen buiten de eigen organisatie en bedrijfssector, zie daarvoor de honderden cases op deze site. Of leer van de natuur, dat kan ook.


Jaap van Ede

Dr Ir Jaap van Ede,
hoofdredacteur procesverbeteren.nl

> Reageren?
   Plaats uw aanvullingen onder een kopie van deze blog op ons forum

Kort nieuws m.b.t. de gebruiksvriendelijkheid van ons platform:


A. SSL en groter lettertype
De site gebruikt nu circa een jaar overal het SSL-protocol (slotje in uw browser, beveiligde verbinding). Ook hebben we het lettertype van de artikelen vergroot.

B. MOBIEL-VRIENDELIJKE VERSIE
Er is een speciale layout voor SMARTPHONES. Als de smartphone-layout actief is, staat dit in het topmenu. Op de openingspagina staat linksboven een button waarmee u desgewenst van layout kunt switchen (ook handig als u extra grote letters wilt op uw desktop of tablet).

C. Interactieve artikelen. De lijst met interactieve artikelen vindt u hier. Bent u adviseur en heeft u interessante aanvullingen, dan is dit een goede manier om in beeld te komen bij procesverbeteraars.

D. Wijzigen of inzien gegevens. Bent u bijvoorbeeld uw wachtwoord kwijt of wilt u uw e-mail adres aanpassen? Begin hier.

E. Sommige artikelen zijn deels afgeschermd. Na (gratis) registratie kunt u echter altijd alles lezen! Wat wij adviseren:
  • Geen wachtwoord? Registreer (gratis en u ontvangt geen ongewenste e-mail)
  • Wachtwoord kwijt? Maak een nieuw wachtwoord aan met uw e-mail adres
  • Bent u de enige gebruiker van uw computer? Kruis dan bij het inloggen "onthoud mij"  aan. Hierna wordt u bij elk bezoek automatisch herkend en hoeft u dus niet steeds opnieuw in te loggen!
F. Volg ons ook via Twitter
Procesverbeteren.nl dankt
onderstaande adverteerders
(lijst jan. 2019):

Kepner-Tregoe

Q-Consult

Teun_Rijke

UNCPlusDelta

Censor

Limis

Symbol

OosterhoornAdvies

Ergodesign

Agilitec

BlomConsultancy

Coimbee

The_Lean_Six_Sigma_Company

IJssel Technologie

Sirris

vABC

DeVerbeterpraktijk

TWI-Instituut

MultiTube

Propos Software

leansixsigma.nl

LeanEnt

Total-Productivity

IkWilVerbeteren

VanEekhoutConsulting

LeanManagementNetwork

OrganizationBuilders

A1. Overzicht nieuwe artikelen

1. Agile: Holacracy, organisatie als klein Zwitserland
     Case: Viisi

2. Smart: Smart Industry ten dienste vakmanschap
     Boek: Monozukuri en de 4e industriële revolutie

3. Lean: Accounting for Lean
     Case: Auping

4. Lean: Lean in ziekenhuizen krijgt richting (1)
     Cases: LUMC, Alrijne, St. Antonius, Isala, Martini ziekenhuis

Samenvattingen van bovenstaande verhalen staan hieronder, meer artikelen vindt u via ons nieuwsarchief en nieuwsbriefarchief. Ook kunt u op verschillende manieren zoeken in honderden case-beschrijvingen, boekbesprekingen en artikelen!
In ons nieuwsbriefarchief houden wij zoveel mogelijk de links up-to-date. Daarom raden wij u aan om oude nieuwsbrieven via dat archief te raadplegen.
Heeft u een op- of aanmerking of onderwerp-suggestie? Mail ons, ook wij worden graag steeds beter! Ook tips voor te interviewen bedrijven zijn welkom, zeker als de behaalde resultaten vernieuwend zijn (denk bijvoorbeeld aan het combineren van Lean en green)


A2. Samenvattingen nieuwe artikelen:

1. Agile: Holacracy, organisatie als klein Zwitserland
     Case: Viisi

Viisi is opgesplist in zelfsturende cirkels
Viisi is opgesplist in zelfsturende ‘cirkels’

Zelfsturing: Hoe organiseer je dat, als de zelfsturende teams veel interactie met elkaar moeten hebben? Hypotheekadviseur Viisi koos voor Holacracy, een fractaal besturingsmodel. Hierbij is er één buitenste ‘cirkel’, die de missie bepaalt. Daarbinnen bevinden zich andere zelfsturende (sub)cirkels.

Dit lijkt op de manier waarop democratieën zijn georganiseerd. In ons land zou dan de 2e kamer de buitenste cirkel zijn, met daarbinnen de zelfsturende provincies en daar weer binnen de gemeentes. Het resultaat is decentraal en contextueel leiderschap, op de plek waar relevante kennis beschikbaar is!

Binnen Viisi hebben alle cirkels leadlinks, vergelijkbaar met fractieleiders. Zij zijn de ‘rolverdelers’ van het ‘spel’ in hun cirkel. Ook zijn er replinks, die een cirkel in de omliggende cirkel vertegenwoordigen. Ontdek hoe Viisi functioneert als klein Zwitserland!

> lees verder 

2. Smart: Smart Industry ten dienste vakmanschap
     Boek: Monozukuri en de 4e industriële revolutie

Monuzukuri: mens & proces in harmonie
Monuzukuri: mens & proces in harmonie

Volgens Steven Blom moeten we, als we de productiviteit nog verder willen vergroten, monozukuri gaan toepassen: ‘de kunst van het maken’. Mensen, machines en processen werken dan in perfecte harmonie samen.

Smart Industry
kan daaraan bijdragen en is inmiddels zelfs onontbeerlijk, mits ten dienste van het vakmanschap. Word eerst maar eens écht Lean en dan pas Smart, zo zou je het ook kunnen zeggen! De smart industry cases op deze site ondersteunen dat idee.

> lees verder 

3. Lean: Accounting for Lean
     Case: Auping

Productie bij beddenfabrikant Auping
Productie bij beddenfabrikant Auping

Accounting for Lean betekent dat je financiële rapportages Lean productie stimuleren. Dat lijkt logisch, maar slechts weinig bedrijven lukt het! Edgar van den Berg, op het moment van het interview senior controller bij Auping, omschrijft Accounting for Lean als volgt: ‘Je financiële data moeten stimuleren dat iedereen, dus óók mensen in ondersteunende functies, zich gaat gedragen als een ondernemer.’ 

Niemand mag kosten creëren, waar geen klantwaarde tegenover staat. ‘Daartoe moet je mensen helpen om ketenbreed te denken: hoe kan ik met mijn acties waardestromen richting klanten vergroten, waar kan ik trots op zijn. En daartoe moet iemand dan weer heel goed weten wat nu precies van waarde is.’ 

> lees verder 
  > reageer - aanvullingen lezers

4. Lean: Lean in ziekenhuizen krijgt richting (1)
     Cases: LUMC, Alrijne, St. Antonius, Isala, Martini ziekenhuis

Het Isala ziekenhuis in Zwolle
Het Isala ziekenhuis in Zwolle

Lean word je in een ziekenhuis niet door een setje tools. Ander gedrag, dáár gaat het om. Dat krijg je pas, als je managementprincipes dit ondersteunen. Humble leadership wordt dit genoemd: de zorgprofessionals respecteren, dus hen helpen hun eigen werk zélf te verbeteren.

Lean is bovendien niet zomaar verbeteren, er is richting nodig. En het mooie is: lukt het je om dat aspect in te vullen, dan krijg je ook gemakkelijker Lean gedrag. Inspiratie is namelijk een belangrijke driver daarvan. Het ideaalbeeld waarbij (1) iedereen, overal, elke dag verbetert, (2) in de richting van heldere doelen, en (3) elkaar daarbij coacht, komt dan dichterbij.

> lees verder 
  > reageer - aanvullingen lezers
Advertorial
Adverteer op procesverbeteren.nl

Banners op site en in nieuwsbrieven
^ Uw banner op onze site en in nieuwsbrieven?

Procesverbeteren.nl is hét kennisplatform in de Benelux voor procesverbetering.

Bent u een adviesbureau op het gebied van continu verbeteren en/of verandermanagement, een leverancier van flexibele of smart productiemiddelen, een leverancier van bedrijfssoftware, of een aanbieder van opleidingen?

Dan is het een goed idee om te gaan adverteren op onze site. Dit is al mogelijk vanaf 25 euro per maand. Wij brengen u in beeld, bijvoorbeeld via een profiel-artikel over uw activiteiten. We denken graag met u mee, bijvoorbeeld door uw aanbod te evalueren.

> meer informatie
Forum:
Aanvullingen van lezers verschijnen zowel op het forum als onderaan de betreffende artikelen! Uw eigen aanvullingen kunt u altijd zelf weer wijzigen.

  Aanvullingen van lezers: 
  > Lijst interactieve artikelen
  Discussie:
  > Overige forum berichten

Vacatures:
  > Naar vacatures

Engelstalige site:
    > Naar Engelstalige zustersite, business-improvement.eu x

B. Kort nieuws


Lidz Jaarcongres: Martini Ziekenhuis verbetert tot ín OK!
Lean alleen iets voor verpleegafdelingen? Het Martini Ziekenhuis vindt van niet! Zelfs hun OK’s verbeteren continu.
Banners op site en in nieuwsbrieven
Vrijdag 16 november 2018 vond het Lean in de zorg (Lidz) jaarcongres plaats in het Martini Ziekenhuis in Groningen. Enthousiaste medewerkers namen alle tijd om ons over hun Gemba te leiden.
> lees verder

Agenda Procesverbeteren.nl
Adverteerders kunnen gratis hun events en opleidingen plaatsen in onze agenda, via deze link. Incidenteel (ter kennismaking) geldt dit ook voor anderen. Events die wij zelf erg belangrijk vinden nemen wij sowieso op.

De nieuwste artikelen worden altijd vermeld op onze openingspagina. Bezoek daarom regelmatig onze site!

C. Dank (nieuwe) adverteerders


De onderstaande partijen besloten de afgelopen twee maanden om (opnieuw) een jaar lang te adverteren op onze site. Op die manier maken zij procesverbeteren.nl mede mogelijk, en laten zij zien dat zij kennisdeling stimuleren. Hartelijk dank!

Multitube  x
  Procesverbeteren algemeen,
  Lean Manufacturing,
  WorldClass

Total Productivity x
  Procesverbeteren algemeen,
  Lean Manufacturing,
  Smart Industry

Propos Software x
  Procesverbeteren algemeen,
  Quick Response Manufacturing (QRM)
  Smart Industry

OrganizationBuilders x
   Agile


D. Informatie wachtwoorden & registratie

Wachtwoord en/of gebruikersnaam vergeten?
Via aanpassen registratie kunt u, op basis van het bij ons bekende e-mail adres, al uw gegevens inzien én wijzigen, of verwijderen.

Pas tijdig uw e-mail adres aan!

Geregistreerden (mensen met password) doen ook dit via aanpassen registratie. Doe dit tijdig, want als uw e-mail adres niet meer actief blijkt worden uw gegevens gewist.
Nieuwsbrief geabonneerden zonder registratie (zonder password) die hun mailadres willen wijzigen kunnen eenvoudig hun e-mail adres afmelden (zie hieronder) en zich daarna meteen aanmelden met het nieuwe e-mail adres.
Wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen?
U krijgt deze nieuwsbrief elke twee maanden gratis toegezonden. Uw e-mail adres wordt niet gebruikt om u reclame-materiaal te zenden, ook niet van "zorgvuldig" geselecteerde derden! Wilt u onze nieuwsbrief desondanks niet meer ontvangen? Dan kunt u zich hier afmelden.

Ontving u deze nieuwsbrief volgens u ten onrechte of blijft u - vaker dan indicenteel - duplicaten ontvangen? Bericht ons dat dan z.s.m. per e-mail
© Procesverbeteren.nl 2005-2019    [ Home ]    [ Privacy & (Dis)claimer ]    [ E-mail formulierA1@procesverbeteren.nl ]