Nieuwsbrief niet goed leesbaar? Klik hier voor online versie of plak de volgende URL in uw browser:
www.procesverbeteren.nl/pers/mrt15.htm

Nieuwsbrief no.48
mrt/apr 2015

één nuttige e-mail per 2 maanden
procesverbeteren.nl
Inspiratie door diepgaande praktijkverhalen

Zonder managers?

De laatste maanden worden we overladen met televisieprogramma’s – onder meer Tegenlicht en Brandpunt – met maar één boodschap: managers zijn overbodig, productiemedewerkers kunnen best zelf hun bedrijf runnen!
Ik zou zeggen: probeer het eens uit in uw privéleven: stel geen prioriteiten, plan niets, evalueer niets, streef geen doelen na. Misschien goed voor een vakantiedag, maar verder een slecht idee. Management is wel degelijk nodig.

Het is echter wél een legitieme vraag, wie dat management moet doen. De ‘weg-met-de manager’ en ‘kantel’-goeroes hebben op een belangrijk punt gelijk: Een strikte scheiding tussen denkers – managers in ivoren torens achter spreadsheets - en doeners is ongezond. Bovendien moet het management het werk makkelijker maken, niet moeilijker. Niet standaardprotocollen of optimale bedrijfsprocessen zijn het doel, maar waardetoevoeging voor de klanten!

Je zou ook kunnen spreken van ‘Lean management’: precies zoveel management als nodig, en alleen sturen op parameters die waardetoevoeging vergroten. Het type leiderschap dat hierbij past is toegankelijk, inspirerend en coachend. De frontline – vreselijk woord trouwens, alsof je slag levert met de klant – moet flexibel kunnen reageren op onvoorziene omstandigheden. Professionals moeten - binnen veilige kaders -  zélf beslissingen kunnen nemen als dat nodig is. Anders wordt een bedrijf star en bureaucratisch, en wordt het werk niet als zinvol ervaren. Iedereen, en zeker ook jonge mensen, moet bovendien worden uitgenodigd om ideeën en eigen ervaringen in te brengen. Anders mis je al snel nieuwe ontwikkelingen in de markt.

Een enthousiast Buurtzorg team
^ Een zelfsturend team, hier van Buurtzorg.

In de genoemde televisieprogramma’s kwamen diverse bedrijven aan bod, zoals de Braziliaanse machinefabrikant Semco, zorgorganisatie Buurtzorg, het coöperatieve schoonmaakbedrijf Schoongewoon, bouwbedrijf Kesselaar & Zn en de Belgische FOD Sociale Zekerheid. Allemaal bedrijven die claimen zonder managers te werken.

De beelden die ik zag, gaven het idee van een soort vrijblijvendheid. Iemand zei bijvoorbeeld “geen idee te hebben hoeveel uur ze deze week had gewerkt”, en belde daarna met een klant, zittend aan de keukentafel met haar kinderen.
Lekker scoren voor de journalist, maar mijn inziens geeft zo'n momentopname een heel verkeerd beeld van de realiteit in zelfsturende organisaties. Het management is daar niet verdwenen, maar verschoven naar teams op de werkvloer. In bepaalde typen organisaties pakt dat efficiënter uit, omdat de afstemming van het werk dan beter verloopt. Vergelijk dit met het opheffen van grenzen tussen afdelingen: bij een zelfsturend team is er geen scheiding meer tussen planning en uitvoering. Ook herkrijgen de mensen de vrijheid om hun werk op basis van hun eigen professionele oordeel in te vullen.

In de Tv-uitzendingen kwam de vraag wat de randvoorwaarden zijn voor zelfsturing geheel niet aan bod. Brandpunt opende in een reportage over Buurtzorg zelfs met “Hoe een simpel idee uit de achterhoek de wereld verovert”. ‘Simpel?’, dacht ik. ’Verre van dat!’ In verschillende artikelen onderzochten wij het afgelopen jaar wat er allemaal nodig is om een zelfsturende organisatie tot een succes te maken. Ik noem een aantal succesfactoren:

  1. Klein binnen groot: Het bedrijf wordt opgesplitst in kleine, zelfstandig functionerende en resultaat-verantwoordelijke teams, liefst in direct contact met de klant. Deze teams runnen zo veel mogelijk hun eigen toko, inclusief HR, planning, inkoop etcetera. De thuiszorgteams van Buurtzorg werken bijvoorbeeld zo. Je kunt ook zelfsturende teams per productgroep vormen. Er zijn ook bedrijven die mini-companies creëren, gericht op innovatie. Deze mini-companies geven een deel van het bedrijf de jeugdige flexibiliteit van een start-up.

  2. De bovengenoemde teams kunnen hulp inroepen bij problemen, denk aan een ervaren coach.

  3. De teams zijn getraind op het gebied van conflictoplossing, effectief vergaderen, feedback geven en mediation door collega’s.

  4. Een zelfsturende organisatie gaat uit van het volgende mensbeeld: mensen zijn het vertrouwen waard, kunnen verantwoordelijkheid dragen, en zijn competent om goede beslissingen te nemen. Misschien is dat nog wel het moeilijkste punt: hoe ver ga je in het schenken van vertrouwen, en welke verantwoordelijkheid kan en wil iemand aan?

Tot slot nog dit: Om een punt te maken worden zelfsturende organisaties in de regel vergeleken met overdreven hiërarchisch ingerichte bedrijven. Het verschil is echter veel kleiner als je vergelijkt met een organisatie die vergevorderd is met bijvoorbeeld Lean of Lean Six Sigma, en die dus het aspect respect for people goed heeft ingevuld. Dan zie je namelijk steevast dat er:

  • Een missie is die wordt vertaald naar streefdoelen op de werkvloer. Soms mag iedereen zelfs over de missie meedenken, hetgeen veel enthousiasme en betrokkenheid oplevert.

  • Op hun werkplek worden mensen en teams uitgedaagd om zelf manieren te vinden om bij te dragen aan de missie. Bij ingewikkelde problemen kunnen zij de hulp inroepen van coaches en… managers.

Ziet u de link met de “klein binnen groot” aanpak, die je ook “vrijheid binnen verband” zou kunnen noemen?
In deze nieuwsbrief passeren onder meer verbeterteams in het UMCG en software-ontwikkelgroepen binnen Achmea de revue.

Dr Ir Jaap van Ede, hoofdredacteur procesverbeteren.nl

> Reageer (via ons forum)
> Meer lezen over zelfsturende teams? Artikelen uit het afgelopen jaar hierover:
   Buurtzorg, Ricardo Semler, Reinventing Organizations, blog bedrijven in stamverband.


Kort nieuws m.b.t. de gebruiksvriendelijkheid van de site:


A. Interactieve artikelen. De lijst met interactieve artikelen vindt u hier.

B. Wijzigen gegevens. Bent u bijvoorbeeld uw wachtwoord kwijt of wilt u uw e-mail adres aanpassen? Begin hier.

C. Sommige artikelen zijn (deels) afgeschermd. Na (gratis) registratie kunt u altijd alles lezen! Uit onderzoek blijkt echter dat zelfs geregistreerden lang niet altijd inloggen. Wat wij adviseren is dit:
  • Geen wachtwoord? Registreer (gratis en spamvrij)
  • Wachtwoord kwijt? Maak een nieuw wachtwoord aan met uw e-mail adres
  • Bent u de enige gebruiker van uw computer? Kruis dan bij het inloggen "onthoud mij"  aan. Hierna wordt u bij elk bezoek automatisch herkend en hoeft u dus niet steeds opnieuw in te loggen!
D. Volg ons via Twitter. U kunt ons niet alleen via e-mail maar ook via Twitter bereiken
Zoekt u een adviseur, leverancier of een opleiding?

Dit zijn de partijen die bij ons adverteren, en die daarmee laten zien dat ze verspreiding van kennis over procesverbetering een warm hart toedragen!
A1. Overzicht nieuwe artikelen:   

1. Lean Six Sigma: Evaluatie 8 jaar slimmer werken UMCG (1)
    Case: Universitair Medisch Centrum Groningen

2. Software (Lean IT): Flow+ maakt Achmea digitaal én Lean
    Case: Achmea

3. Lean: Een mini-cursus value manufacturing

4. Lean: Pleidooi voor gefaseerd uitvoeren bouwprojecten
    Boek: Lean Bouwen

Samenvattingen van bovenstaande artikelen staan hieronder, meer artikelen vindt u via ons nieuwsarchief en ons nieuwsbriefarchief. Ook kunt u op verschillende manieren zoeken in ons bestand met honderden case-beschrijvingen, boekbesprekingen en artikelen!
In ons nieuwsbriefarchief houden wij zoveel mogelijk de weblinks up-to-date. Daarom raden wij u aan oude nieuwsbrieven via dat archief te raadplegen.
Heeft u een op- of aanmerking, idee, onderwerp-suggestie of case? Mail ons, ook wij worden graag steeds beter!

A2. Samenvattingen nieuwe artikelen:
1. Lean Six Sigma: Evaluatie 8 jaar slimmer werken UMCG (1)
    Case: Universitair Medisch Centrum Groningen

Hoofdingang UMCG
^ Hoofdingang van het UMCG

Het UMCG verrichtte pionierswerk, toen het in 2007 als één van de eerste ziekenhuizen startte met Lean Six Sigma. Al snel werden grote successen geboekt, maar er was ook kritiek. De focus zou te zeer liggen op bezuinigen. Ook zou er te weinig betrokkenheid zijn van de zorgprofessionals, waardoor continu verbeteren onvoldoende verankerd raakte.

Aanvankelijk leken de criticasters gelijk te krijgen. In 2011 en 2012 kwamen er geen nieuwe projectleiders (Green en Black Belts) meer bij. Bovendien daalde het aantal nieuwe verbeterprojecten dramatisch. Later bleek dit slechts een pas op de plaats, een soort bezinningsmoment. Vanaf 2013 maakte het Lean Six Sigma programma een succesvolle doorstart. De sterke punten werden daarbij behouden en de zwaktes ondervangen. De harde bezuinigingsdoelen zijn bijvoorbeeld afgeschaft, waardecreatie voor de patiënten staat nu voorop. Ook kwam er veel meer aandacht voor ‘bottom-up’ verbeteren.

Dit artikel evalueert de resultaten en inzichten na acht jaar Lean Six Sigma in het UMCG. In kaders komen bovendien een internist, een hoofd medische administratie en een farmaceutisch consulente aan het woord.

> lees verder   
2. Software (Lean IT): Flow+ maakt Achmea digitaal én Lean
    Case: Achmea

Lean IT bij Achmea
^ Lean IT bij Achmea

Hoe kun je Lean combineren met digitalisering? Veel dienstverlenende organisaties zoals banken, verzekeraars en gemeentes worstelen met die vraag! Als een klant online diensten kan samenstellen en afnemen dan is dat vaak efficiënter. De ontwikkeling van de benodigde software duurt echter lang, budgets worden overschreden, en het levert niet altijd een beter proces op voor de klant.

Achmea vond een manier om al deze problemen te overwinnen. Ze noemen het flow+. Nieuwe software wordt hierbij ontwikkeld door een multidisciplinair team, met daarin zowel mensen uit de business als IT. Dat team past Lean principes toe zoals value stream mapping, en daarnaast wordt de ‘agile’ of ‘scrum’ ontwikkelmethode gebruikt. Een applicatie wordt daarbij opgebouwd in snel opeenvolgende en incrementele stappen. Bij ieder bouwsteentje dat gereed komt geeft een groep testklanten feedback.

Eén van de eerste applicaties die op deze manier werd gebouwd heet de ‘digitale pensioenfabriek’. Dat is een internetapplicatie waarmee klanten, via een digitale dialoog, de manier van uitkeren van hun oudersdomspensioen kunnen regelen.

> lees verder   
3. Lean: Een mini-cursus value manufacturing

Assemblage van de Ford Model T (1924)
^ Assemblage van de Ford Model T (1924)

Het introductie-artikel lean manufacturing is grondig herzien!

Lean anno 2015 betekent onophoudelijk streven naar een optimale flow en maximale waardetoevoeging voor de klant, waarbij iedereen daaraan bijdraagt.

Lees waarom lean manufacturing bijna fragile manufacturing had geheten, en waarom value manufacturing eigenlijk een betere term is! En ontdek hoe u uw bedrijf blijvend Lean kunt maken, door probleem-oplossend denken op alle niveaus te stimuleren.

We besteden ook aandacht aan de toenemende populariteit van zelfsturende teams, functionerend als mini-bedrijfjes binnen een groter kader.

> lees verder   
   > plaats aanvulling in dit artikel

4. Lean: Pleidooi voor gefaseerd uitvoeren bouwprojecten
    Boek: Lean Bouwen

Lean Bouwen en auteur Arend v. Randen
^ Lean Bouwen en auteur Arend v. Randen

In de bouw is er veel te winnen door te streven naar een One Piece Flow zoals bij Lean manufacturing. Huis-voor-huis bouwen en opleveren dus.

Geld zit dan veel minder lang vast in de productieketen, fouten komen snel boven water, maatwerk voor toekomstige bewoners wordt mogelijk, en is er veel minder verspilling in de vorm van opslag, voorraden en zoeken.

Dit alles wordt beloofd in het boek Lean Bouwen. De beschreven manier van bouwen lijkt veelbelovend, vanwege de flexibiliteit en klantvriendelijkheid.

Er blijven echter nogal wat vragen onbeantwoord. De activiteiten die nodig zijn om een huis te bouwen zijn veel lastiger op elkaar af te stemmen dan bijvoorbeeld bij de assemblage van een vrachtwagen. Dat komt doordat in de bouwwereld elk project verschilt, en doordat het werk door meerdere partijen wordt uitgevoerd. Hoe ga je daarmee om?

> lees verder   
   > plaats aanvulling in dit artikel

Forum:
Aanvullingen bij artikelen verschijnen zowel op het forum als in de betreffende artikelen!

  Aanvullingen: 
  > Lijst interactieve artikelen
  Discussie:
  > Tegeltjeswijsheden continu verbeteren: wat is uw favoriet?
  > Overige forum berichten

Vacatures:
  > Naar vacatures

Engelstalige site:
    > Naar Engelstalige zustersite, business-improvement.eu
Advertorial
Adverteer op procesverbeteren.nl

Banners op site en in nieuwsbrieven
^ Uw banner op de site en in de nieuwsbrieven?

Procesverbeteren.nl is hét kennisplatform voor procesverbetering. Organisaties die zich hierover oriënteren komen steevast bij ons terecht. Als adviesbureau op het gebied van continu verbeteren of verandermanagement, of als leverancier van Lean productiemiddelen of software, is het daarom een goed idee om te gaan adverteren op onze site. Dit is al mogelijk vanaf 23,50 euro per maand. Wij brengen u in beeld!

> meer informatie

B. Korter nieuws


Semi-procesindustrie
In samenwerking met vakbladen zijn we op zoek naar cases (te interviewen bedrijven) in de procesindustrie. Denk aan bedrijven die vloeistoffen of vaste stoffen verwerken, bijvoorbeeld in de sectoren food/feed/chemie/pharma/delfstoffen. Heeft u successen geboekt bij het verbeteren van productie- en bedrijfsprocessen? Of heeft u tips op het gebied van continu verbeteren?
Als u kunt worden geïinterviewd, neem dan contact met ons op, en geef daarbij kort aan waarover u wilt vertellen.
Ook interviewtips buiten de semi-procesindustrie zijn altijd welkom!

Smart Industry
Met welk productie-apparaat kun je flexibel op de marktvraag inspelen? En welke logistieke en visuele hulpmiddelen kunnen daarbij helpen? Op het site-gedeelte flexibele hardware gaan we op dit soort vragen in. Daartoe zijn we op zoek naar leuke cases. Heeft u tips, laat het ons weten.

Het laatste nieuws staat altijd op onze nieuwspagina. Bezoek daarom regelmatig onze site!


C. Informatie wachtwoorden & registratie

Wachtwoord en/of gebruikersnaam vergeten?
Via aanpassen registratie kunt u, op basis van het bij ons bekende e-mail adres, gegevens wijzigen! Meer uitleg desgewenst op het site-gedeelte mijn procesverbeteren.nl

Pas tijdig uw e-mail adres aan!

Geregistreerden (mensen met password) doen ook dit via aanpassen registratie. Doe dit tijdig, want als uw e-mail adres niet meer actief blijkt worden uw gegevens gewist.
Nieuwsbrief geabonneerden zonder registratie (zonder password) die hun mailadres willen wijzigen kunnen eenvoudig hun e-mail adres afmelden (zie hieronder) en zich daarna meteen aanmelden met het nieuwe e-mail adres.
Wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen?
U krijgt deze nieuwsbrief elke twee maanden gratis toegezonden. Uw e-mail adres wordt niet gebruikt om u reclame-materiaal te zenden, ook niet van "zorgvuldig" geselecteerde derden! Wilt u onze nieuwsbrief desondanks niet meer ontvangen? Dan kunt u zich hier afmelden.

Ontving u deze nieuwsbrief volgens u ten onrechte of blijft u - vaker dan indicenteel - duplicaten ontvangen? Bericht ons dat dan z.s.m. per e-mail
© Procesverbeteren.nl 2005-2015    [ home ]    [ Privacy & (Dis)claimer ]    [ E-mail ]