Login                    Nieuwsbrief  |   Agenda   |   Vacatures   |   Forum   |   Advies   |   Adverteer   |   Zoek
Nieuwsbericht: Maintenance of capital goods
Bron: Procesverbeteren.nl
Software optimaliseert onderhoud
Door Dr Ir Jaap van Ede, hoofdredacteur procesverbeteren.nl, 2010


Onderhoud van productiemiddelen - zogenaamde ‘kapitaalgoederen’ die nodig zijn om een product te maken of een dienst te leveren - wordt in toenemende mate uitbesteed aan gespecialiseerde partijen. Vanwege het schaalvoordeel kunnen zij, in combinatie met het monitoren van het verbruik aan reserve-onderdelen, een relatief efficiënt onderhoudsnetwerk opzetten met relatief weinig voorraden maar toch korte lead times.  
Software om zo’n netwerk zo efficiënt mogelijk in te richten ontbreekt echter. De ontwikkeling van dit soort software is daarom één van de onderzoeksthema’s van professor Geert-Jan van Houtum, die onlangs zijn intreerede hield aan de TU/e. Bedrijven met onderzoeksvragen op het gebied van onderhoudsmanagement kunnen bij hem aankloppen!


Op 19 maart 2010 hield prof. dr ir Geert-Jan van Houtum zijn inaugurele rede Maintenance of capital goods. Hierin ontvouwt hij zijn plannen als hoogleraar Maintenance, Reliability & Quality aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Kapitaalgoederen
Kapitaalgoederen zijn in de regel machines die worden ingezet om producten of diensten te leveren. ‘De onderhoudskosten van dergelijke machines zijn in de regel minstens even hoog als de aanschafkosten’, aldus Van Houtum. ‘In principe geldt dat ook bij de aanschaf van een JSF gevechtsvliegtuig.’

De markt voor onderhoud heeft dus een omvang gelijk aan die voor het verkopen van productiemiddelen. Al dat onderhoud wordt in toenemende mate gedaan door specialisten. 'Dit kunnen de leveranciers zijn, maar ook bedrijven die zich focussen op het onderhoud van bepaalde machines', constateert Van Houtum.

Het uitbesteden van onderhoud kan geregeld worden in de vorm van een onderhoudscontract, en in het uiterste geval door een machine niet te kopen, maar te leasen. ‘Je betaalt dan alleen voor het functionele gebruik. Feitelijk is die ontwikkeling vergelijkbaar met wat we in het verleden zagen bij distributie. Eerst deden bedrijven dat zelf, nu doen logistieke dienstverleners dat.’

Een JSF kun je helaas nog niet leasen. ‘Nee, maar Philips experimenteert al wel met een betalen-voor-gebruik model voor hun MRI-scanners. Zo’n omslag kan echter niet ineens plaatsvinden. Als alle ziekenhuizen dat op korte termijn zouden willen heeft Philips een enorm cash flow probleem, want zo’n MRI-scanner kost één tot twee miljoen euro.’

Geert-Jan van Houtum
Professor Geert-Jan van Houtum tijdens zijn intreerede (foto Giti Entezami)


Voordelen
Van Houtum noemt drie voordelen om onderhoud niet zelf te doen, en dit over te laten aan een gespecialiseerde partij. ‘Ten eerste, als je bijvorbeeld een transportsysteem koopt bij Vanderlande, dan kun je dit veel beter door hen laten onderhouden dan het zelf te doen. Vanderlande heeft immers de meeste ervaring daarin, en weet op grond van die historie precies hoeveel voorraad van welk reserveonderdeel je moet hebben. Ten tweede heeft zo’n onderhoudsspecialist natuurlijk het schaalvoordeel en zijn er vaak meerdere voorraadpunten. Onderdelen die in Amsterdam liggen kun je dan in nood bijvoorbeeld ook gebruiken voor Londen. Ten derde kan een fabrikant de feedback betreffende het onderhoud gebruiken om steeds betere machines te bouwen.’

Toch is hier wel een kanttekening bij te plaatsen: De hoeveelheid onderhoud die nodig is, wordt ook bepaald door de manier waarop een klant met een machine omgaat. Niet voor niets stimuleert de verbetermethode Total Productive Maintenance (TPM) een eigenaarsgevoel bij de operators.  Die gaan dan bijvoorbeeld zelf ‘hun’ machines schoonhouden, smeren en er soms zelfs klein onderhoud aan verrichten. Waarom zou je dat nog doen als je het onderhoud uit hebt besteed?

‘Een goed punt, dat kan inderdaad wringen met het uitbestedingsmodel. Een goede oplossing daarvoor is er nog niet. Het speelt overigens wel: Er zijn bijvoorbeeld klanten van Marel Stork Poultry Processing die het onderhoud van een kippenslachtlijn willen uitbesteden, en daarbij willen ze dan een gegarandeerde waarde van de Operational Equipment Effectiveness. Stork is nu aan het bekijken hoe ze kunnen regelen waar ze in dat geval wel en niet verantwoordelijk voor willen en kunnen zijn. Je kunt immers moeilijk aansprakelijk zijn als een klant een bepaalde sensor niet schoonhoudt, waardoor de productielijn stilvalt.’

Downtime
De downtime van een kapitaalmachine is gelijk aan:

Downtime =  [Aantal storingen per jaar]  x  [Reparatietijd  +  Lead time tot een reparatie begint]


De lead time wordt bijvoorbeeld veroorzaakt doordat reserveonderdelen moeten worden besteld en/of aangevoerd. Bovenstaande formule is nogal kort door de bocht geformuleerd, geeft van Houtum toe. De snelheid waarmee een machine loopt en de fractie correct gemaakte producten, zoals wel voorkomt in de formule voor de Overall Equipment Effectiveness, zit er bijvoorbeeld niet in.

De bovenstaande vereenvoudigde formule blijkt echter vooral bedoeld om tijdens de inaugurele rede aan te geven waar het onderzoek van Van Houtum zich op richt: Het reduceren van de downtime, zónder de Total Costs of Ownership te vergroten.

Onderzoek
Van Houtum is overigens al lang en breed aan de slag als hoogleraar aan de TU/e, hij begon al in 2008. Het is jammer dat er bij universiteiten zo’n enorme leadtime is tot het houden van een inaugurele rede. Van Houtum is het daar echter niet mee eens: ‘Het is gebruikelijk om je intreerede 1 á 2 jaar na je aantreden te houden. Je zet namelijk je visie en plannen neer voor de komende tien jaar of meer en het is goed om daar enige tijd voor te nemen.’

Van Houtum heeft inmiddels drie onderhoudsthema’s geformuleerd:

  1. Het verkorten van de leadtime, door distributienetwerken van reserveonderdelen optimaal te ontwerpen.

  2. Onderhoudsconcepten zoals predictief (voorspellend) onderhoud. Hiermee kun je niet alleen de leadtime beïnvloeden (je ziet immers onderhoud aankomen), maar ook het aantal storingen per jaar verminderen.

  3. Hoe kun je een machine zo ontwerpen dat de beschikbaarheid zo groot mogelijk is, tegen redelijke kosten. Design for Availability heet dat. Daarmee beïnvloed je alle aspecten in de formule voor de downtime. Onderdeel van dit onderzoek is hoe je de kosten voor het al dan niet gebruiken van een bepaald (duurder) onderdeel kunt afwegen tegen de reductie die dat levert van de downtime.
Proactive Service Logistics
Professor Geert-Jan van Houtum is projectleider van één van de eerste vijf toegekende projecten binnen Dinalog, het nieuwe logistieke topinstituut in Breda. Deelnemers binnen het project proactive service logistics zijn ASML, Ceva Logistics, DAF Trucks, Fokker Services, Gordian Logistics Experts, IBM, Océ Technologies, Marel Stork Poultry Processing, Thales, Vanderlande Industries, het Service Logistics Forum en de universiteiten van Eindhoven, Twente en Rotterdam.

Onderzoeksonderwerp is het optimaliseren van de service control tower van een onderhoud-dienstverlener. Concepten die daarbij worden onderzocht zijn pooling van reserveonderdelen die eigendom zijn van verschillende partijen, hergebruik van die reserveonderdelen, en nieuwe predictieve onderhoudsconcepten. Bij dat laatste gaat het om monitoring van machine-condities op afstand in combinatie met beslissingondersteunde modellen.


Software
Het gebruik van software die berekent hoeveel van welke reserve-onderdelen je waar op voorraad moet hebben om gemiddeld een bepaalde beschikbaarheid van een machine te garanderen, loont al gauw de moeite, stelt Van Houtum.  ‘Het probleem is echter dat ERP-systemen zoals SAP dit niet kunnen.  Daarmee kom je niet verder dan een ABC analyse, welke onderdelen worden weinig, vaker en het vaakst gebruikt. Vervolgens optimaliseert zo’n pakket dan de voorraad voor elk reserveonderdeel apart, zonder te kijken naar het doel overall: een gewenste beschikbaarheid van een machine. Daardoor kom je vaak op hogere voorraden uit dan nodig, en dat kost geld.’

In zijn inaugurele rede geeft Van Houtum het voorbeeld van de optimalisatie van de voorraad van twee reserveonderdelen voor één machine, die jaarlijks gemiddeld twee dagen stil mag staan.  De wiskundige vraag die je dan moet beantwoorden is deze: minimaliseer de voorraden, met als randvoorwaarde dat het aantal storingsdagen per jaar minder dan twee blijft.
In de praktijk kan een ERP-pakket dit niet, en daarom wordt het probleem dan vaak vereenvoudigd door de toegestane stilstandstijd eerst over de twee reserveonderdelen te verdelen. Vervolgens wordt dan per reserveonderdeel apart een veiligheidsvoorraad berekend. Dit levert echter veel meer voorraad op dan nodig, gerekend in euro’s!

‘Je moet zo’n optimalisatieprobleem dus in zijn geheel oplossen, en zijn er meerdere opslagpunten in je distributienetwerk, dan moet je dat ook in één keer meenemen.’

Standaardsoftware om dat te doen bestaat er echter nog niet. ‘Een jaar of vijf geleden hebben wij daarom een maatwerkoplossing ontwikkeld voor ASML en die software is vervolgens geïmplementeerd door een groot consultancybedrijf. ASML onderhoudt de wafersteppers, die zij hebben geleverd aan hun klanten, in de regel zelf. Iedere drie maanden berekent onze software voor alle onderdelen en voor alle opslagpunten wat de optimale voorraadniveaus moeten zijn.’

Benaderen
Bedrijven die in hun maag zitten met dit soort optimalisatieproblemen worden door Van Houtum van harte uitgenodigd om hem te benaderen via de TUE. ‘Interessante uitdagingen rond onderhoud zijn altijd welkom. Mijn studenten voeren 20 bachelor en master projecten per jaar uit, je betaalt alleen de stagekosten’. 



Hulp nodig bij de implementatie van procesverbetering?

Verwijzen naar dit artikel op internet?
Gebruik als link: http://www.procesverbeteren.nl/persberichten/Houtum_Maintenance_Capital_Goods.php

Solventure_smallTeun Rijke_smallSymbol_smallAgiliTec_smallCoimbee_smallErgo Design_smallTWI Instituut_smallIJssel Technologie_smallTotal Productivity_small