Login                    Nieuwsbrief  |   Agenda   |   Vacatures   |   Forum   |   Advies   |   Adverteer   |   Zoek
Mensen Beter Maken in de praktijk
Bron: Procesverbeteren.nl
Lean: Slanke organisatie
Mensen Beter Maken in de praktijk (deel van de voorkaft)Boekbespreking “Mensen Beter Maken in de Praktijk”
Bijsturen naar het Ware Noorden in de Zorg
Door Dr Ir Jaap van Ede, hoofdredacteur procesverbeteren.nl, 01-07-2020


Als je als zorgmanager vroeger deelnam aan het primaire proces, was helpen van mensen daarbij vermoedelijk je drijfveer. De kans is echter groot dat je inmiddels, door druk van buitenaf, bent verzand in financiële data, e-mails en rapportages!

Door de toepassing van Lean principes kun je dan terugsturen naar het Ware Noorden: een perfecte zorguitkomst en -ervaring voor élke patiënt.

In "Mensen Beter Maken in de Praktijk" legt Orelio uit hoe je er als Lean manager voor kunt zorgen dat iedereen stapsgewijs gaat toewerken naar persoonlijke én gezamenlijke doelen. Doelen waarbij de patiënt voorop staat, maar waar iedereen "beter" van wordt. Deze koerswijziging begint bij jezelf, met een herijking van je persoonlijke missie.

In juni 2020 publiceerde Arnout Orelio een vervolg op Mensen Beter Maken. Zijn nieuwe boek, Mensen Beter Maken in de Praktijk, focust op Lean management: hoe ontwikkel je jezelf als leider, en hoe coach je vervolgens de zorgprofessionals. Of beter: hoe help je hen om zélf dingen te verbeteren!

Arnout OrelioLean
Het nieuwe boek van Arnout Orelio (foto links) is vlot leesbaar, ook als je zijn voorgaande boek niet las. Daartoe bevat het nieuwe boek wel een flink stuk herhaling als het gaat om de beschrijving van Lean, en wat je met die methode kunt in de zorg.

Net zoals in deel één, vind ik dat er bij de beschrijving van Lean wat te veel nadruk wordt gelegd op de vorming van behandelstraten, met behandeling van patiënten in een gestadige One Piece Flow (enkelstuks) als ideaal.

In de zorg is deze lopende band-achtige praktijk namelijk vaak onhaalbaar. Daarvoor is er niet alleen veel te veel variatie, een behandelstraat biedt ook weinig ruimte voor compassie. ‘Zo maar’ even praten doe je niet met producten, maar dit wil je wél kunnen met een patiënt.   

Beter benutten
Volgens Orelio kun je de tekorten in de zorg niet oplossen met ‘meer van hetzelfde’: meer personeel, meer capaciteit, meer geld. Dan werkt immers na verloop van tijd iedereen in de zorg. Je kunt beter de bestaande capaciteit beter benutten, door het werk makkelijker te maken en de doorstroom te vergroten.

Verpleegkundigen kunnen nu bijvoorbeeld maar 30% van hun tijd besteden aan directe patiëntenzorg. De rest gaat op aan andere zaken, vooral administratie. Lean is een probaat middel om daar iets aan te veranderen, mits je die verbetermethode goed toepast. Dus niet zoiets invoeren als een vijf-minuten registratie, want dan voeg je enkel bureaucratie en stress toe. Wat je wél moet doen is onnodige activiteiten uit ‘waardestromen’ halen, zodat er zoveel mogelijk gezondheidswaarde wordt toegevoegd.

Voorkaft Mensen Beter Maken in de PraktijkMensen Beter Maken in de Praktijk
Auteur: Arnout Orelio. Lean Coach en mentor vanuit De Verbeterpraktijk. Voorwoord door dermatoloog Dr Rutger van der Waal

Aanvullende informatie: Uitgeverij Stili Novi, 203 pagina’s, 2020

Pro’s en Con’s
+
Veel ingrediënten voor Lean leiderschap voor medische professionals, inclusief persoonlijk leiderschap

o Flinke overlap in de beschrijving van Lean met Orelio’s voorgaande boek: Mensen Beter Maken

o Goede case, de invoering van Training Within Industry in het LUMC. Deze case onderbouwt de handleiding voor Lean leiderschap, die het boek bovenal is, echter niet.

-
Het ideaal voor flow in een ziekenhuis wordt te veel voorgesteld als een One Piece (patient) Flow, met behandelstraten, takttijden en dergelijke. In veel situaties is dat in de zorg onhaalbaar.

Te bestellen bij stilinovi.nl voor € 22,50


Zorgprofessionals
Bij Lean verbeteren de zorgprofessionals zelf, daarbij gecoacht door Lean managers. Orelio lijkt te vinden dat die managers het beste ook een medische achtergrond kunnen hebben. Als dat klopt vind ik dat een beetje kort door de bocht, daar niet elke arts van nature een goede manager is.

Het sluit echter wel aan bij de aanpak van Toyota, waar veel topmanagers in het begin van hun carrière met hun voeten in de klei stonden.

Continu verbeteren in de zorg
In Nederlandse en Belgische ziekenhuizen en zorgorganisaties worden verschillende verbetermethoden toegepast, vooral Lean, Lean Six Sigma en de Theory of Constraints. Via het keuzemenu hieronder vindt u veel cases en boeken!


Brandjes blussen
Als afschrikwekkend voorbeeld over hoe je niet moet verbeteren, wordt vaak ‘brandjes blussen’ genoemd. Dit als metafoor voor problemen wegnemen, zonder de oorzaak daarvan aan te pakken. De vlammen laaien dan al snel elders weer op.

Orelio vindt het eigenlijk een slechte metafoor, daar een professionele brandweer heel anders blust: zij brengen eerst de brand (het probleem) in kaart, brengen de brand vervolgens onder controle, en blussen daarna de brand op een veilige en duurzame manier. Tenslotte streeft de brandweer er naar dat dezelfde brand niet terugkomt.

Lean is dus eigenlijk juist wél brandjes blussen, maar dan professioneel! Ook in de zorg is preventie het beste. Als iemand toch ziek wordt stel je een diagnose, en je probeert daarna de ziekte als dat mogelijk is blijvend weg te nemen.

Ontvang samenvattingen van onze diepgaande praktijkverhalen
Wilt op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Drie voordelen van gratis registratie:
  1. Elke twee maanden een nieuwsbrief met samenvattingen (maar natuurlijk geen andere mail)
  2. Alle artikelen altijd meteen en volledig lezen (sommige artikelen zijn deels afgeschermd voor niet-geregistreerden)
  3. Toegang tot 300+ praktijkcases procesverbetering
  4. Berichten op het forum kunnen plaatsen en opmerkingen toevoegen aan artikelen

Ware Noorden
Om de zorg te verbeteren is richting nodig. Orelio oppert daartoe het volgende als True North, oftewel het ware noorden: voor elke patiënt een perfecte ervaring en zorguitkomst.

Dus iedereen in één keer juist helpen, zonder wachten of verspilling, én veilig én met compassie. Daar kan iedereen het mee eens zijn, denk ik.

Zorgprofessionals kozen meestal hun vak omdat zij ‘mensen beter wilden maken’, of ‘mensen wilden helpen’. In een leidinggevende rol raakt dit voornemen echter al gauw vertroebeld door planningen, budgetten en rapportages. Voor je het weet ben je als zorgmanager enkel nog e-mails aan het versturen, stelt Orelio.

Drie aspecten
Om het tij te keren, zijn drie aspecten rond leiderschap belangrijk, die ook beschreven staan in een boek zoals The Toyota Way to Lean Leadership:

  1. Ontwikkel jezelf en je eigen (persoonlijke) leiderschap.

  2. Coach en ontwikkel anderen. Het ontbreekt zorgprofessionals meestal niet aan vakinhoudelijke zorgkennis. Wel is er behoefte aan verbetering van hun probleemoplossende vaardigheden. Bij het aanleren daarvan zijn onder meer A3 Management en Toyota Kata goede hulpmiddelen.

  3. Verbind lokale verbetering door zorgteams, aan de doelstellingen van de organisatie als geheel. Iedereen kan dan dagelijks stapjes in de goede richting gaan zetten. Bij richting geven en afstemming horen bekende Lean-tools zoals Hoshin Kanri, waarbij doelen op alle niveaus aan elkaar worden verbonden. Via een proces dat ‘vangbal’ heet worden daarbij tussendoelen geformuleerd en afgestemd voor de korte termijn.

Jezelf
De omslag naar Lean begint bij jezelf, als Lean manager. Door jouw gedrag beïnvloedt je namelijk bewust en onbewust dat van anderen, stelt Orelio. Bewust beïnvloeden doe je bijvoorbeeld door zorgteams te coachen bij het stapsgewijs en al lerende verbeteren volgens de Kata-methode.

Die coaching valt onder punt 2, maar punt 1, ‘jezelf ontwikkelen’, bepaalt hoe goed je daarin bent. Een veilige omgeving creëren, waarin (bijna) fouten gezien worden als verbeteropties, is bijvoorbeeld erg belangrijk.

Met feedback kun je elkaar helpen. Interessant is dat Orelio daarbij pleit voor de toepassing van het omgekeerde: feedforward. Je benadrukt daarbij wat iemand goed doet. Een methode die mij daaraan doet denken is Appreciative Inquiry. Feedforward omvat echter ook iets anders: het omschrijven van iets wat jij persoonlijk wilt veranderen, waarna je anderen vraagt om tips om dit te bereiken. Volgens Orelio wordt deze benadering als erg leuk en helpend ervaren.

Voorbeeld
Het is belangrijk, dat je als lean manager het goede voorbeeld geeft. Wat Orelio hierover zegt, deed me denken aan het boek Creëer Magie, Daarin staat dat leiders binnen Disney er rekening mee houden dat ze on stage zijn, zodra ze het bedrijf binnenlopen. Volgens Orelio omschreef Ritsuo Shingo, voormalig directeur van Toyota China, dit principe als “toon je rug”. Daarbij bedoelde hij dat je vóór moet gaan in het gewenste gedrag.

Het begrip ‘persoonlijk leiderschap’ heb ik altijd nogal vaag gevonden. Leiderschap is immers iets in relatie tot anderen. Orelio definieert persoonlijk leiderschap gelukkig helder, namelijk als het nastreven van persoonlijke doelen. Daar heb je volgens hem overigens wel weer een coach bij nodig, dus feitelijk wórdt je geleid.

Willekeurige adverteerder gekozen uit de categorie: Lean

IJssel TechnologieIJssel Technologie

IJssel Technologie - Uw partner in productieverbetering

IJssel Technologie optimaliseert productieprocessen. Dat doen we door, met onze kennis van theorie en praktijk, mensen en machines op de meest effectieve manier te laten samenwerken.

We werken vanuit een grote verbondenheid met de Nederlandse maakindustrie, die in onze ogen onmisbaar is voor de Nederlandse economie. Met hoofd, handen en hart maken we onze belofte waar blijvend uw concurrentiekracht vergroten.

> Naar website

Takashi Harada
Orelio propageert voor persoonlijk leiderschap de in Nederland nog relatief onbekende methode van Takashi Harada. Je begint dan met de vraag: wat is mijn doel in het leven?

Denk daarbij aan iets waar je heel goed in bent, wat je heel graag doet, waar anderen behoefte aan hebben, en waar je ook nog eens geld mee kunt verdienen. Dat laatste, bijvoorbeeld zorg verlenen als ‘verdienmodel’, staat echter nadrukkelijk niet voorop. Daar wordt je namelijk niet echt blij van.

Gewoontes en taken
Is je persoonlijke doel bekend, dan maak je een schema om dat doel stapsgewijs naderbij te brengen. Het doel staat daarbij in het midden. Daar omheen staan alle aspecten waaraan moet worden gewerkt, en daar weer omheen alles activiteiten die daartoe nodig zijn. Bij die activiteiten maak je dan nog onderscheid tussen nieuwe gewoontes die je wilt aanleren, en taken die je (éénmalig) moet uitvoeren.

Vervolgens voer je jouw plan stap voor stap uit. Regelmatig de volgende vraag stellen helpt daarbij: “Wat is het éne ding dat ik vandaag kan doen, dat al het andere makkelijker of zelfs overbodig maakt?”

Mind maps
Veel mensen maken dit soort mind maps al in hun hoofd. Dan is het echter vaak moeilijk om je er aan te houden. Zo’n Harada-schema lijkt me daarom geen slecht idee. Samen met een coach kun je het ook gebruiken als toetssteen, of je nog de juiste richting uit beweegt. Het deed me ook denken aan zelfhulpboeken zoals Ik2

Ik wil er echter wel een kanttekening bij plaatsen: een Harada-schema kan mijns inziens ontaarden in een vervelende en bureaucratische exercitie. Hoe eenvoudiger, hoe beter. Denk ik.

Orelio laat zien hoe hij de Harada-methode toepaste om zijn eerste boek te schrijven en succesvol uit te geven.

Je kunt dezelfde methode ook gebruiken voor het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap in de zorg. Ik weet niet of alle lezers vanzelf ook op dat idee komen, dus dat had wat mij betreft wel mogen worden geopperd.

Als voorbeeld had dan een (fictief) schema kunnen dienen waarmee een manager, die zelf vroeger in de zorg werkte, zich in zijn managementrol weer wil gaan richten op datgene waar hij of zij vroeger zo warm voor liep: mensen beter maken en helpen. En dus niet: zo zwart mogelijke financiële cijfers nastreven. Zo gebruik je de Harada-methode om je persoonlijke missie te herijken.  

Training Within Industry in het LUMC. Stapsgewijs wordt hier het aanbrengen van hoofdkoeling voor vermindering van haaruitval bij chemotherapie uitgelegd.


Training Within Industry

Er staat één uitgebreide case-beschrijving in het boek, de toepassing van Training within Industry (TWI) binnen het LUMC. Hierbij trainen zorgprofessionals met best practises voor handelingen, zoals het inbrengen van een infuusnaald. Een instructeur demonstreert daarbij eerst alle stappen waaruit die handeling bestaat. Ook vertelt de instructuer bij elke stap waarop je in het bijzonder moet letten, en waarom. Vervolgens herhaalt de trainee deze stappen, inclusief het benoemen van de meest kritieke aspecten.

De TWI-case in het LUMC toont aan dat mensen, verpleegkundigen in dit geval, enthousiast kunnen raken over gestandaardiseerde werkwijzen. Dat is intrigerend, daar juist dat onderdeel van Lean vaak weerstand oproept.

Om die reden is het een mooie case. Het boek gaat echter over het leiderschap dat nodig is voor een organisatie-brede Lean transitie. Ik miste een case waarin zo’n traject van het begin tot het eind wordt beschreven.  

> Zie ook: Boekbespreking Mensen Beter Maken

Die éne patiënt
Reactie Arnout Orelio op de boekbespreking:   ‘Dankjewel! Je nam duidelijk weer de moeite om het boek echt te lezen. Mooi dat je de doelgroep eruit hebt gepikt, medische leidinggevenden, en mijn pleidooi om hen (bij verbeteringen) meer de leiding te geven. Het valt me op dat je, net als bij je bespreking van mijn voorgaande boek, one-patient-flow vertaalt naar ’productiestraten’. In één van mijn voorbeelden komt inderdaad een ‘herniastraat’ voor, maar dit is het label dat de betrokken zorgprofessionals daarop plakten. Flow zie ik zelf als een ideaal om naar te streven, waarbij tijd en aandacht voor ‘die ene patiënt’ voorop staan. Hoe het bijpassende proces er uit komt te zien, wordt bepaald door wat de patiënten nodig hebben. Misschien bestaan er nog te weinig goede voorbeelden van flow in de zorg. In mijn volgende boek(en) zal ik meer aandacht gaan besteden aan hoe dat er uit kan zien. Wat ik miste in de bespreking was een alinea over hoofdstuk 5, “Stabiliseer”. In veel verbetertrajecten - in de zorg maar ook daarbuiten – is dat een veronachtzaamd onderwerp’


Hulp nodig bij de implementatie van Lean?

Verwijzen naar dit artikel op internet?
Gebruik als link: https://www.procesverbeteren.nl/LEAN/Mensen_Beter_Maken_in_de_praktijk.php

TWI InstituutMultitubeLean Management NetworkTotal ProductivityAgiliTecTeun RijkeOosterhoorn Advies